Gần đây, giới đầu tư đã tỏ ra lo lắng về tham vọng của nhiều doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán muốn vươn sang nhiều lĩnh vực phi truyền thống. Ông Nguyễn Hoàng Hải, Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính (VAFI), trao đổi về vấn đề này.

Nhiều nhà đầu tư đang tỏ ra lo lắng do có quá nhiều doanh nghiệp niêm yết muốn thành các tập đoàn đa ngành. Ông đánh giá thế nào về thực trạng này?

Theo quan sát của chúng tôi, thời gian qua, có nhiều doanh nghiệp, do nôn nóng muốn tăng doanh thu, lợi nhuận, mơ ước trở thành tập đoàn kinh tế, nên đã đầu tư quá nhiều vào những ngành nghề xa lạ. Hậu quả là, hiệu quả đầu tư mới thấp, ảnh hưởng đến tình hình tài chính doanh nghiệp.

Trong những năm gần đây, biểu hiện của đầu tư đa ngành là đầu tư tài chính, đầu tư vào lĩnh vực bất động sản, đầu tư vào trung tâm thương mại, đầu tư góp vốn thành lập công ty chứng khoán, công ty tài chính…

Một số doanh nghiệp triển khai quá nhiều dự án trong cùng thời kỳ, không phù hợp với năng lực quản lý và khả năng tài chính của doanh nghiệp; việc nghiên cứu triển khai các dự án mới thường sơ sài, không tính toán kỹ hiệu quả đầu tư.

Đầu tư dàn trải có thể làm cho tình hình tài chính doanh nghiệp kém đi, vay nợ tăng lên, chi phí sản xuất tăng và lợi nhuận của doanh nghiệp giảm. Trên thực tế, đã có một số doanh nghiệp đầu tư dàn trải, tỷ lệ sở hữu của cổ đông tổ chức rất thấp (trừ tỷ lệ cổ phần của cổ đông nhà nước).

Ông Nguyễn Hoàng Hải

Mặc dù ban quản trị doanh nghiệp có toàn quyền cắt bỏ các dự án kém hiệu quả, nhưng trên thực tế, họ vẫn chưa nhận thức được rằng, tiếp tục theo đuổi dự án là không khả thi.

Nhưng mong muốn phát triển doanh nghiệp thành những doanh nghiệp lớn, đa ngành nghề, có sức ảnh hưởng lớn trên thương trường cũng là một khát vọng chính đáng, thưa ông?

Khát vọng vươn lên trở thành tập đoàn kinh tế là mơ ước của đại bộ phận doanh nghiệp, đi cùng với việc có nhiều công ty con, doanh thu lợi nhuận hàng năm tăng trưởng. Tuy nhiên, con đường trở thành tập đoàn kinh tế mạnh thực sự không đơn giản và phần thưởng đó chỉ dành cho một số ít doanh nghiệp xác định được chiến lược kinh doanh và đầu tư đúng đắn, hợp lý, có trình độ quản trị xuất sắc…

Theo ông, làm cách nào để chống “căn bệnh” đầu tư dàn trải, đầu tư đa ngành trong các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán hiện nay?

Các ban quản trị doanh nghiệp phải đánh giá lại hiệu quả đầu tư các dự án. Cần kiên quyết cắt bỏ những dự án không hiệu quả, những dự án hay khoản đầu tư đa ngành, để thu hồi vốn, dù là thua lỗ, để tập trung vốn vào lĩnh vực kinh doanh cốt lõi. Ngoài ra, các cổ đông trong doanh nghiệp cần tích cực phản biện. Khi có nhiều cổ đông tham gia phản biện, sẽ tác động mạnh tới quyết định của HĐQT.

Theo Chí Tín
Báo Đầu tư